Sự thật về Gluten

Sự thật về Gluten

4342
Chia Sẻ
Gluten

Ngày càng có nhiều cửa hàng thực phẩm và siêu thị có bán các sản phẩm không chứa gluten. Đó là tin tốt cho những người mắc bệnh celiac (bệnh đường ruột do cơ thể không hấp thu được chất gluten), những người vì lý do sức khỏe nên không ăn lúa mì với gluten.

Nghịch lý thay, hầu hết những người sử dụng sản phẩm không chứa gluten lại không quan tâm đến bệnh celiac và nhạy cảm với lúa mì. Peter HR Green, bác sỹ y khoa, giám đốc Trung tâm bệnh loét dạ dày ở Đại học Columbia đã phát biểu: “Thị trường cho các sản phẩm không chứa gluten đang bùng nổ. Chúng ta không biết tại sao. Nhiều người có thể nhận thấy rằng một chế độ ăn không có gluten là lành mạnh.”

Thực tế không phải như vậy. Đối với những người bị bệnh celiac, một chế độ ăn không có gluten là điều cần thiết. Nhưng đối với những người khác, bác sỹ y khoa Green nói rằng: “Nếu bạn không cẩn thận, một chế độ ăn không có gluten có thể dẫn đến việc thiếu vitamin, khoáng chất và chất xơ.”

Những trường hợp nhiễm bệnh Celiac nghiêm trọng, thường không được phát hiện

Bệnh celiac bị gây ra bởi một phản ứng miễn dịch bất thường với gluten, gây tác hại nghiêm trọng lên niêm mạc của ruột non. Tiếp đó, nó ngăn cơ thể không hấp thụ các chất dinh dưỡng quan trọng.

Các triệu chứng của bệnh celiac bao gồm tiêu chảy, thiếu máu, nhức xương và phát ban da nghiêm trọng được gọi là viêm da herpetiformis. Nhưng bệnh celiac thường có ít hoặc không có triệu chứng.

Làm thế nào bạn có thể biết nếu nhiễm bệnh celiac? Cách duy nhất là đi bác sĩ để được kiểm tra. Bước kiểm tra đầu tiên thường là xét nghiệm máu để có thể phát hiện ra các kháng thể liên quan đến phản ứng miễn dịch bất thường. Nếu xét nghiệm máu là dương tính, sinh thiết được thực hiện để xác nhận tình trạng viêm ở niêm mạc của ruột non.

Nhưng nếu bạn không bị bệnh Celiac?

Một số người có thể nhạy cảm với gluten nhưng hoàn toàn không bị bệnh celiac. Một chế độ ăn uống ít gluten có thể phù hợp hơn với những người này.

Nhiều người trong chúng ta cố gắng thực hiện một chế độ ăn không có gluten và xem nó có hiệu quả không, thì có gì sai?

Đối với những người mới bắt đầu, một chế độ ăn không có gluten đồng nghĩa với việc nói không với thực phẩm thông thường và bổ dưỡng. Gluten là một loại protein được tìm thấy trong mì căn (dùng thay thế thịt trong các món chay), lúa mì, lúa mạch, và lúa mạch đen. Gluten cũng có mặt trong nhiều loại thực phẩm liên quan đến lúa mì, bao gồm bulgur, Farro, Kamut, spelt, và triticale (lai giữa lúa mì và lúa mạch đen). Một số chuyên gia cảnh báo bệnh nhân cediac cần chú ý kĩ đến lúa kiều mạch.

Gluten không mang lại lợi ích dinh dưỡng đặc biệt. Nhưng nhiều loại ngũ cốc nguyên hạt có chứa gluten. Chúng chứa nhiều các vitamin và khoáng chất, chẳng hạn như vitamin B và sắt, cũng như chất xơ. Nghiên cứu cho thấy các loại thực phẩm ngũ cốc nguyên hạt đóng một phần quan trọng vào chế độ ăn uống lành mạnh, giúp giảm nguy cơ bệnh tim, bệnh tiểu đường loại 2, và một số dạng ung thư.

Một số loại ngũ cốc không chứa gluten, bao gồm rau dền, kê, và quinoa. Nhưng chúng ít phổ biến hơn so với các loại ngũ cốc có chứa gluten. Đáp ứng được mục tiêu hướng đến chế độ ăn không có gluten là rất khó khăn nếu bạn không ăn lúa mì, lúa mạch, lúa mạch đen, Kamut, và ngũ cốc có chứa gluten khác.

Rủi ro của chế độ ăn không có Gluten

Vì gluten phổ biến trong các món ăn chay và bánh mì ở Việt Nam, hoàn toàn loại bỏ gluten đòi hỏi phải áp dụng một chế độ ăn uống hoàn toàn mới và gây khó khăn cho những người đang áp dụng chế độ này. Bạn sẽ phải loại bỏ hầu hết bánh mì, bánh quy giòn, ngũ cốc ăn sáng, mì thông thường, bánh ngọt và một loạt các thực phẩm chế biến với một lượng nhỏ gluten.

Bác sĩ Green nói: “Bất cứ khi nào bạn loại bỏ toàn bộ các loại thực phẩm ăn uống bạn đang sử dụng, bạn có nguy cơ thiếu hụt chất dinh dưỡng”. Một báo cáo năm 2005 từ Hiệp hội Dinh dưỡng Mỹ cảnh báo rằng các sản phẩm chứa gluten có rất ít trong một loạt các chất dinh dưỡng quan trọng, bao gồm vitamin B, canxi, sắt, kẽm, magiê, và chất xơ.

Có ít rủi ro trong việc thực hiện chế độ ăn hoàn toàn không có gluten, trừ khi bạn thực sự mắc bệnh celiac hoặc nhạy cảm với gluten. Bác sĩ Green nói: “Thực hiện một chế độ ăn khỏe mạnh không có gluten có nghĩa là chú ý liên tục để những gì bạn ăn. Đây không phải là điều mà mọi người có thể làm được thường xuyên”.

Ngoài ra còn có một số việc cần chú ý trong việc không ăn gluten. Đối với những người nhạy cảm với gluten, thậm chí hấp thụ một lượng nhỏ cũng có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng cho ruột non.

Chọn các loại thực phẩm không chứa gluten có nhược điểm khác. Hầu hết các sản phẩm thay thế không có gluten, chẳng hạn mì ống và bánh mì, đắt hơn đáng kể so với các sản phẩm truyền thống. Một khảo sát năm 2007 được tiến hành bởi bác sĩ Green và các đồng nghiệp của ông cho thấy mì ống không có gluten và bánh mì đắt gấp hai lần mức giá của sản phẩm thông thường.

Điểm mấu chốt: Nếu bạn nghĩ rằng bạn gặp vấn đề nhạy cảm với gluten, hãy đi xét nghiệm.

Chọn lựa chế độ ăn không có gluten một cách thông minh

Ngày càng có nhiều sự lựa chọn các loại thực phẩm không có gluten, giúp những người có vấn đề với gluten dễ dàng hơn trong việc thực hiện chế độ ăn uống lành mạnh.

Thật không may, không phải tất cả các loại thực phẩm được bán trên thị trường đều khỏe mạnh, bao gồm một số chất béo bão hòa hay cholesterol. Những loại khác có thể chứa lượng calo cao nhưng chứa rất ít chất dinh dưỡng. Một loạt các sản phẩm thảo dược cũng xuất hiện trên thị trường, hứa hẹn để giảm bớt việc nhạy cảm với gluten nhưng có rất ít bằng chúng nói về hiệu quả của chúng.

Cơ sở của một chế độ ăn không có gluten khỏe mạnh, cũng như với bất kỳ chế độ ăn uống nào khác, bạn nên sử dụng thực phẩm tự nhiên. Thịt nạc và cá, trái cây và rau quả, các sản phẩm sữa ít chất béo đều an toàn cho những người bị bệnh cediac. Các loại ngũ cốc không chứa gluten, chẳng hạn như quinoa và rau dền, cũng là một lựa chọn lành mạnh. Ngày càng có nhiều sản phẩm đang được thực hiện với các loại ngũ cốc như vậy, từ bánh mì đến ngũ cốc ăn sáng với mì ống.

Thử nghiệm lâm sàng đang được tiến hành cho các loại thuốc có thể giúp chữa trị bệnh celiac. Một vắc-xin bệnh loét dạ dày cũng đang trong quá trình kiểm tra.

Ngay cả khi có những cách chữa trị như vậy, khả năng để chữa trị bệnh celiac hoàn toàn là rất khó. Tuy nhiên, các phương pháp điều trị đang được điều tra có lẽ sẽ có ích chủ yếu cho việc giảm bớt những hậu quải do sai sót thường xuyên trong chế độ ăn uống không có gluten. Những người bị bệnh celiac sẽ tiếp tục cần phải loại bỏ các sản phẩm lúa mì từ chế độ ăn uống của họ. May mắn thay, việc phát triển nhận thức về sự phổ biến của bệnh celiac làm việc chữa trị nó trở nên dễ dàng hơn.